این روزها با یکی از عزیزانی کار میکنم که تقریباً تمام تحلیلها و پیشنهادهایش را بر پایه هوش مصنوعی ارائه میدهد. گزارشهایی که از او گرفتم، وقتی پرینت شد، حدود ۲۰ کیلوگرم کاغذ شد؛ ایده، سناریو، تحلیل، نمودار…
طبیعتاً شاید ماهیت کارش همین باشد: ایدهپردازی، مدلسازی، سناریونویسی.
اما نقطهای که برای من محل تأمل شد، تفاوت عمیق بین «تئوری تولیدشده توسط AI » و «تصمیمگیری عملیاتی در فضای بینالملل» است. در تجارت بینالملل، شما با متغیرهای همزمان و متضاد روبهرو هستید:
- زمان
- ریسک
- تصویر برند
- نقدینگی
- انرژی ذهنی
- شرایط محیطی
- فرصتهای لحظهای
- تماسهای پیشبینینشده
تصمیمگیری واقعی، حاصل وزندهی پویا به این متغیرهاست. چیزی که در لحظه اتفاق میافتد، نه در یک محیط آزمایشگاهی.
یک مثال ساده اما واقعی:
فرض کنید:
- فردا ساعت ۸ صبح یک جلسه مهم دارید.
- الان ساعت ۵:۳۰ عصر است.
- ماشینتان کثیف است و فردا تصویر غیرحرفهای ایجاد میکند.
- کارواش یک کیلومتر فاصله دارد.
- هوا عالی است و مدتی است چنین هوایی نداشتهاید.
- ذهنتان خسته است و پیادهروی به تمرکزتان کمک میکند.
- گوشی فقط ۱۵٪ شارژ دارد.
- باک بنزین خالی است.
- ساعت ۹ شب جلسه آنلاین مهم دارید.
- منتظر یک تماس بینالمللی حساس هم هستید.
وقتی این سناریو را به چند هوش مصنوعی مختلف دادم، عمده پاسخها این بود:
«گوشی را بزن به شارژ، لباس راحت بپوش، پیاده برو سمت پمپ بنزین و کارواش. هوای عالی را از دست نده. فردا با ماشین تمیز و ذهن شفاف برو جلسه.»
در نگاه اول منطقی است اما این پاسخ یک اشکال جدی دارد:
- این پاسخ “ریسک تماس بینالمللی” را وزن نداده.
- ریسک اتمام شارژ گوشی را جدی نگرفته.
- ریسک تأخیر در آمادگی برای جلسه ۹ شب را لحاظ نکرده.
- و مهمتر از همه، اولویتبندی حرفهای را انجام نداده.
هوش مصنوعی معمولاً به سمت «پاسخ متعادل و رضایتبخش» میرود، نه «پاسخ سخت اما حرفهای».
خطر پنهان استفاده افراطی از AI
هوش مصنوعی بهمرور عادتهای شما را یاد میگیرد و میفهمد شما چه نوع پاسخهایی را دوست دارید و به تدریج پاسخهایی تولید میکند که شما را راضی کند نه لزوماً پاسخهایی که واقعیت را دقیقتر منعکس کند.
✔️در دنیای تجارت بینالملل، تصمیمسازی نباید بر اساس «احساس خوب» باشد.
✔️باید بر اساس «تحمل ریسک، زمانبندی، و اولویت استراتژیک» باشد.
✔️هوش مصنوعی ابزار است و مغز تصمیمگیر نیست. هوش مصنوعی برای:
- تحلیل داده
- ساختاردهی
- سناریوسازی
- تسریع کارهای تکراری و … ابزار فوقالعادهای است.
اما:
در میدان واقعی تجارت بینالملل، جایی که تماسها ناگهانیاند، زمانبندی مرگ و زندگی قرارداد است و تصویر حرفهای سرمایه اجتماعی شماست که تصمیمگیری فقط با «توصیههای متنی» انجام نمیشود.
کسی که در لحظه تصمیم میگیرد، وزن ریسکها را حس میکند و مسئولیت نتیجه را میپذیرد، هنوز جایگزین نشده است. هوش مصنوعی اگر درست استفاده نشود، میتواند حجم عظیمی از تحلیل تولید کند، اما تضمینی برای تصمیم درست نیست.
«با دانش و تجربه ما، تجارتتان را در ایران و کانادا شکوفا کنید»
مهمترین خدمات انجمن بازرگانی ایران کانادا:
- خدمات تجاری و بازرگانی
- خدمات گسترش کسب و کارهای داخل کانادا
- ثبت شرکت در کانادا
- خدمات ویزای تجاری و نمایشگاهی
- خدمات مالی و سرمایه ای
استفاده از AI در تجارت تفاوت بین تئوری و اجرا
گاهی تفاوت بین خسته کردن یا اصطلاحا انرژی خواری اعضای یک تیم و شکست و موفقیت است.
من معتقدم برای پرنور شدن نیازی به کم نور کردن دیگران نیست. در ادامه چندتا ویژگی از انرژی خوارهایی میدهم که جدیدا هم با ابزار هوش مصنوعی اینکار را میکنند:
- تولید بیشازحد تحلیل بدون مسئولیت اجرا
- حجم بالای گزارش و اظهار نظر دائمی روی عملکرد نیروهای اجرایی و عملیاتی
- سناریوهای متعدد
- مدلسازیهای بیپایان که تأکید بر «باید بیشتر بررسی شود»
اما وقتی نوبت به امضای تصمیم، پذیرش ریسک، تعیین KPI عملیاتی پاسخگویی به نتیجه میرسد، عقب مینشیند.
2. ایجاد حس ناکافی بودن دائمی به تیم دادن
جملاتی مثل:
- «این هنوز کامل نیست»
- «ما هنوز آماده بازار جهانی نیستیم»
- «این ساختار ریسک دارد»
- «اگر فلان اتفاق بیفتد چه؟»
- او همیشه یک نگرانی جدید اضافه میکند (نه برای اصلاح، بلکه برای تعلیق.)
نتیجه: تیم وارد چرخه بیپایان آمادهسازی و گزارشهای تئوری میشود.
3. پیچیدهسازی تصمیمهای ساده
- مسئلهای که باید در ۲۰ دقیقه حل شود،
- به ۳ جلسه و ۵ فایل اکسل تبدیل میشود.
- پیچیدگی برای او ابزار قدرت است.
- هرچه موضوع پیچیدهتر شود، نقش او «ضروریتر» جلوه میکند.
4. نیاز به دیدهشدن فکری
- انرژیخوار حرفهای معمولاً:
- میخواهد نقش «مغز استراتژیک» را داشته باشد
- نمیخواهد زیر سایه تصمیم قاطع باشد
- از تصمیم قاطع احساس تهدید میکند
- پس همه چیز را کشدار میکند.
5. تضعیف نامحسوس اقتدار
خطرناکترین بخش اینجاست زیرا با:
- پرسشهای پیدرپی
- طرح تردیدهای ظریف
- مقایسههای بیرونی
بهمرور اقتدار و اعتماد به نفس پشت هر تصمیمی را نرم میکند و البته یک فکت خیلی وقتها این افراد بدخواه نیستند فقط شخصیتشان «تحلیلمحورِ کمریسک» است.
اما در تجارت بینالملل، مدیریت با «تحلیل بیپایان» جلو نمیرود.
مدیریت یعنی:
پیشروی با ۷۰٪ قطعیت ارزشمندتر از انتظار برای ۱۰۰٪ اطمینان است. همه بلد هستند با بهترین امکانات جلو بروند. هنر این است که با شرایط موجود بهترین دست آوردها را داشته باشید و پیش رونده باشید بدون ترس و نگرانی.
تماس با کارشناسان انجمن ایران کانادا، آغاز مسیر موفقیت شماست.
جهت دریافت مشاوره توسعه کسبوکارتان در کانادا، ثبت شرکت، واردات و صادرات از آمریکای شمالی با ما در ارتباط باشید
