پروفرما یا پیش فاکتور (Proforma Invoice)، یکی دیگر از ابزارهای تجارت بین الملل است. در فرآیندهای تجاری و بازرگانی، بهویژه در معاملات داخلی و بینالمللی، شفافیت اطلاعات مالی و شرایط معامله نقش بسیار مهمی دارد. یکی از اسناد مهم در فرایند خرید و فروش، پروفرما یا پیشفاکتور (Proforma Invoice) است. در ادامه به اهمیت این سند تجاری میپردازیم.

پروفرما یا پیش فاکتور (Proforma Invoice)
پروفرما یا پیش فاکتور (Proforma Invoice)، یکی از اسناد پرکاربرد در مراحل اولیه خرید و فروش است. که بهعنوان ابزاری رسمی برای اعلام جزئیات اولیه معامله مورد استفاده قرار میگیرد. این سند، پیش از صدور فاکتور نهایی تهیه میشود و مبنایی برای تصمیمگیری طرفین معامله فراهم میکند. پروفرما یا پیشفاکتور Proforma) Invoice) در واقع پیشنهاد فروش مکتوب فروشنده به خریدار است که شامل اطلاعاتی مانند مشخصات کالا یا خدمات، قیمت، شرایط پرداخت، زمان تحویل و شیوه حملونقل میشود. هرچند این سند الزامآور مالی مانند فاکتور رسمی نیست، اما نقش مهمی در مذاکرات تجاری، اخذ مجوزهای قانونی، ثبت سفارش، گشایش اعتبار اسنادی (LC) و برنامهریزی مالی دارد.
برای دریافت مشاوره تخصصی و کسب اطلاعات بیشتر فرم زیر را تکمیل نمایید.
اطلاعات درج شده در پروفرما (Proforma Invoice)
پروفرما باید حاوی مجموعهای از اطلاعات دقیق، شفاف و قابل استناد باشد تا بتواند بهعنوان مبنای تصمیمگیریهای تجاری، مالی و اداری مورد استفاده قرار گیرد. درج صحیح این اطلاعات نقش مهمی در شفافسازی شرایط معامله، انجام تشریفات قانونی و جلوگیری از بروز اختلافات احتمالی دارد. مهمترین اطلاعاتی که معمولاً در یک پروفرما یا پیش فاکتور (Proforma Invoice) قید میشود عبارتاند از:
- مشخصات فروشنده (Seller Information)
- مشخصات خریدار (Buyer Information)
- شماره و تاریخ صدور پروفرما
- شرح کالا یا خدمات (Description of Goods/Services)
- مقدار و واحد اندازهگیری
- قیمتها
- شرایط پرداخت (Payment Terms)
- شرایط تحویل کالا (Delivery Terms)
- اطلاعات حمل و نقل بین المللی و بیمه
- کشور مبدأ و مقصد
- شرایط بستهبندی
- توضیحات و شرایط اضافی

علت صدور پروفرما یا پیش فاکتور
صدور پروفرما یا پیشفاکتور به دلایل مختلف تجاری، مالی و حقوقی انجام میشود و نقش مهمی در مرحله پیش از نهایی شدن معامله دارد.
موارد استفاده از پروفرما یا پیش فاکتور
پروفرما یا پیشفاکتور یکی از اسناد مهم در معاملات تجاری است که در مراحل اولیه خرید و فروش کاربرد دارد. این سند در حوزههای مختلف بازرگانی، مالی و اداری مورد استفاده قرار میگیرد.
نحوه صدور پروفرما یا پیش فاکتور
صدور پروفرما یا پیشفاکتور یکی از مراحل مهم در فرآیند معاملات تجاری، بهویژه در خرید و فروشهای داخلی و بینالمللی است. این سند باید بهصورت دقیق، شفاف و مطابق با عرف بازرگانی صادر شود تا قابلیت استفاده در امور اداری، بانکی و گمرکی را داشته باشد.
نحوه دریافت پروفرما (Proforma Invoice)
دریافت پروفرما یا پیشفاکتور یکی از مراحل مهم پیش از انجام معامله است و معمولاً از سوی خریدار انجام میشود. این فرآیند به خریدار کمک میکند تا شرایط معامله را بهصورت رسمی بررسی کرده و برای اقدامات بعدی مانند ثبت سفارش، امور بانکی و برنامهریزی مالی آماده شود.

ضرورت گرفتن تخفیف قبل از صدور پروفرما (Proforma Invoice)
دریافت تخفیف پیش از صدور پروفرما یا پیشفاکتور یکی از اقدامات مهم و هوشمندانه در معاملات تجاری، بهویژه در خریدهای عمده و مبادلات بینالمللی به شمار میرود. از آنجا که پروفرما بهعنوان مبنای بسیاری از تصمیمات مالی، بانکی و اداری مورد استفاده قرار میگیرد، نهاییسازی قیمت و اعمال تخفیف پیش از صدور آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. مهمترین دلایل ضرورت این اقدام عبارتاند از:
- ثبت قیمت نهایی در سند رسمی
- تسهیل امور بانکی و ارزی
- جلوگیری از دوبارهکاریهای اداری
- افزایش شفافیت مالی و دقت در محاسبات
- کاهش ریسک بروز اختلافات تجاری
- حفظ قدرت مذاکره خریدار

«با دانش و تجربه ما، تجارتتان را در ایران و کانادا شکوفا کنید»
مهمترین خدمات انجمن بازرگانی ایران کانادا:
- خدمات تجاری و بازرگانی
- خدمات گسترش کسب و کارهای داخل کانادا
- ثبت شرکت در کانادا
- خدمات ویزای تجاری و نمایشگاهی
- خدمات مالی و سرمایه ای
تفاوت پروفرما و اینویس
در معاملات تجاری، به ویژه در خرید و فروشهای بینالمللی، پروفرما (Proforma Invoice) و اینویس (Invoice) دو سند بسیار مهم هستند، اما کاربرد و ماهیت هرکدام متفاوت است. پروفرما یک سند پیشفروش است که پیشنهاد قیمت و شرایط معامله را ارائه میدهد، در حالی که اینویس سند نهایی و قانونی معامله است که مبلغ قابل پرداخت و شرایط قطعی را مشخص میکند. در معاملات بینالمللی، معمولاً ابتدا پروفرما صادر میشود و پس از تأیید و ارسال کالا، اینویس رسمی صادر میشود.
🔔 نحوه ارسال کالا به کانادا را بشناسید و مسیر مطمئنتری برای صادرات و ارسال بینالمللی انتخاب کنید.

تفاوت Commercial Invoice و Proforma Invoice
Proforma Invoice (پیشفاکتور) و Commercial Invoice (فاکتور تجاری) هر دو از اسناد پرکاربرد تجارت بین المللی هستند و اطلاعاتی درباره کالا، قیمت و شرایط معامله ارائه میدهند، اما ماهیت، زمان صدور و کاربردشان متفاوت است.
تفاوت پیش فاکتور در روش پرداخت TT با اعتبار اسنادی LC
پیشفاکتور یا Proforma Invoice در هر دو روش پرداخت TT (Telegraphic Transfer) و اعتبار اسنادی (Letter of Credit – LC) نقش مهمی دارد، اما کاربرد، میزان حساسیت و الزامات آن در این دو روش متفاوت است.
🔔 در صورت تمایل درباره تفاوت اعتبار اسنادی و ضمانت نامه بانکی در تجارت بین المللی نیز بیشتر بخوانید.
تفاوت پروفرما و کوتیشن
در معاملات تجاری، بهویژه در خرید و فروشهای داخلی و بینالمللی، پروفرما (Proforma Invoice) و کوتیشن (Quotation) هر دو برای اعلام قیمت و شرایط معامله استفاده میشوند، اما از نظر ماهیت، زمان استفاده، میزان رسمیت و کاربرد تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند.
مزایای پروفرما
پروفرما یا پیشفاکتور یکی از اسناد کلیدی در معاملات تجاری، بهویژه در تجارت بینالمللی است که پیش از نهایی شدن معامله صادر میشود. این سند نقش مهمی در شفافسازی شرایط معامله و تسهیل فرآیندهای مالی و اداری دارد. مهم ترین مزایای پروفرما عبارت است از:
- شفافسازی معامله
- کمک به تصمیمگیری خریدار
- مبنای امور بانکی و ارزی
- تسهیل امور گمرکی و واردات/صادرات
- غیرالزامآور بودن

اعتبار پروفرما (Proforma Invoice)
پروفرما یا پیشفاکتور بهعنوان یکی از اسناد مهم در معاملات تجاری، دارای اعتبار مشخص و محدود است و ماهیت آن با فاکتور نهایی تفاوت دارد. شناخت اعتبار پروفرما برای جلوگیری از اختلافات مالی، بانکی و اداری اهمیت زیادی دارد.

اصطلاحات پروفرما اینویس
پروفرما اینویس شامل مجموعهای از اصطلاحات تخصصی تجاری، مالی و حملونقلی است که آشنایی با آنها برای درک صحیح مفاد پیشفاکتور و جلوگیری از سوءتفاهم در معاملات، بهویژه تجارت بینالمللی، ضروری است. مهمترین اصطلاحات رایج در پروفرما اینویس عبارتاند از:
اصطلاحات عمومی پروفرما
- Proforma Invoice: پیشفاکتور یا فاکتور اولیه
- Seller / Exporter: فروشنده یا صادرکننده
- Buyer / Importer: خریدار یا واردکننده
- .Invoice No: شماره پیشفاکتور
- Issue Date: تاریخ صدور
- Validity: مدت اعتبار پروفرما
- .Reference No: شماره مرجع
- اصطلاحات مرتبط با کالا یا خدمات
- Description of Goods/Services: شرح کالا یا خدمات
- HS Code: کد تعرفه گمرکی کالا
- Specification: مشخصات فنی
- Quantity: مقدار یا تعداد
- Unit: واحد اندازهگیری
- Unit Price: قیمت واحد
- Total Amount: مبلغ کل
سوالات متداول فاکتور پروفرما
اصطلاح Proforma Invoice را معمولاً در فارسی به چند شکل ترجمه میکنند، بسته به متن و کاربرد آن عبارت است از:
1. پیشفاکتور – رایجترین و سادهترین ترجمه، همان معنای یک فاکتور پیشنهادی قبل از معامله نهایی را میدهد.
2. فاکتور پیشنویس – گاهی برای تأکید بر ماهیت موقتی و غیرالزامآور سند استفاده میشود.
3. صورتحساب پیشپرداختی – در مواردی که پروفرما مبنای پرداخت پیشپرداخت یا گشایش اعتبار اسنادی باشد.
پروفرما یا پیشفاکتور معمولاً در مراحل اولیه معامله و قبل از انجام خرید نهایی صادر میشود و نقش آن اطلاعرسانی قیمت، شرایط فروش و جزئیات کالا یا خدمات است.
تفاوت بین پروفرما (Proforma Invoice) و فاکتور صادراتی (Commercial Invoice) را میتوان از چند جنبه بررسی کرد، زیرا هر دو سند در معاملات بینالمللی استفاده میشوند اما ماهیت و کاربردشان متفاوت است. بطور خلاصه باید گفت، پروفرما یک پیشفاکتور غیرالزامآور است که برای اطلاع و هماهنگی صادر میشود، اما فاکتور صادراتی سند رسمی و الزامآور است که برای پرداخت، گمرک و حسابداری استفاده میشود.
شماره پروفرما (Proforma Invoice Number) یک شناسه یکتا و اختصاصی است که به هر پروفرما یا پیشفاکتور اختصاص داده میشود تا بتوان آن را بهراحتی ردیابی، پیگیری و مدیریت کرد.
پروفرما قابل باطل کردن یا اصلاح است و این کار معمولاً با صدور نسخه جدید یا اطلاعرسانی رسمی به خریدار انجام میشود. دلیل اصلی باطل کردن میتواند اشتباه، توافق طرفین، انقضای مدت اعتبار یا تغییر شرایط بازار باشد.
در یک پروفرما استاندارد، معمولاً مجموعهای از اطلاعات دقیق و شفاف درج میشود تا هم فروشنده و هم خریدار بتوانند معامله را بهدرستی برنامهریزی و اجرا کنند.
پروفرما سندی غیرالزامآور و پیشنهادی است که برای شفافسازی قیمت و شرایط معامله صادر میشود. از لحاظ حقوقی، پروفرما تعهد قانونی ایجاد نمیکند، اما از نظر تجاری و اخلاقی اهمیت بالایی دارد و مبنای بسیاری از تصمیمات مالی و بانکی قرار میگیرد.
بله، پروفرما قابل تغییر است، اما هر اصلاح باید با توافق طرفین، ثبت در سند و رعایت مدت اعتبار انجام شود تا از بروز اختلاف یا مشکلات اجرایی جلوگیری شود.
سخن پایانی
پروفرما سندی غیرالزامآور اما حیاتی است که مسیر معامله را روشن میکند، امکان برنامهریزی مالی و ارزی فراهم میکند و به خریدار و فروشنده کمک میکند تا با اطمینان و شفافیت، معامله را پیش ببرند. استفاده صحیح از پروفرما، گامی حرفهای و استراتژیک در تجارت داخلی و بینالمللی محسوب میشود.
تماس با کارشناسان انجمن ایران کانادا، آغاز مسیر موفقیت شماست.
جهت دریافت مشاوره توسعه کسبوکارتان در کانادا، ثبت شرکت، واردات و صادرات از آمریکای شمالی با ما در ارتباط باشید





